Mail z systemu cz\u0119sto trafia do spamu, wi\u0119c nale\u017cy go przejrze\u0107. Nadawca maila to\u00a0no-reply@mfa.gov.ir<\/span><\/span><\/strong>, wi\u0119c pewnie wy\u015bwietli si\u0119 jako no-reply<\/strong>, natomiast tytu\u0142 maila to\u00a0\u0633\u0627\u0645\u0627\u0646\u0647 \u0631\u0648\u0627\u062f\u06cc\u062f \u0627\u0644\u06a9\u062a\u0631\u0648\u0646\u06cc\u06a9\u06cc<\/strong>.<\/span><\/span><\/p>\n Przy pierwszej podr\u00f3\u017cy nie mia\u0142em \u017cadnych problem\u00f3w z wiz\u0105, przy drugiej podr\u00f3\u017cy m\u00f3j wniosek wizowy by\u0142 odrzucany z powodu “Please apply via host in iran”, mimo \u017ce mia\u0142em zarezerwowany pok\u00f3j w hotelu. W pewnym miejscu przeczyta\u0142em, \u017ce hotel musi znajdowa\u0107 si\u0119 w mie\u015bcie, do kt\u00f3rego si\u0119 przylatuje, wi\u0119c zarezerwowa\u0142em pok\u00f3j w hostelu w Teheranie, ale wniosek zosta\u0142 odrzucony z tego samego powodu, tak wi\u0119c nie jest to prawda. Zamiast tego wype\u0142ni\u0142em wniosek ju\u017c na lotnisku w Teheranie i dosta\u0142em wiz\u0119.<\/p>\n Do wizy trzeba te\u017c przedstawi\u0107 ubezpieczenie wa\u017cne na terenie Iranu, na ubezpieczeniu Iran musi by\u0107 wymieniony z nazwy. \u017badne z towarzystw ubezpieczeniowych, kt\u00f3re przegl\u0105da\u0142em w Polsce nie oferowa\u0142o ubezpiecze\u0144 do Iranu, ale na konkretny rejon \u015bwiata, podawa\u0142em jedynie nazw\u0119 pa\u0144stwa, kt\u00f3re jest moim g\u0142\u00f3wnym kierunkiem wyjazdu. W przypadku braku wa\u017cnego ubezpieczenia trzeba wykupi\u0107 na lotnisku ubezpieczenie ira\u0144skie, co dodatkowo trwa i kosztuje. Jednak wystarczy\u0142 taki napis na ubezpieczeniu i zosta\u0142o ono zaakceptowane.<\/p>\n Trzeba jeszcze by\u0142o zap\u0142aci\u0107 za wiz\u0119 –\u00a0dla wszystkich kraj\u00f3w z unii europejskiej jest to 75 euro. Koniecznie dawa\u0107 w okienku odliczon\u0105 kwot\u0119, bo reszt\u0119 wydadz\u0105 w rialach po oficjalnym kursie, czyli bardzo niekorzystnie.<\/p>\n Ubezpieczenie wystarczy\u0142o jedynie pokaza\u0107, wydrukowane potwierdzenie z\u0142o\u017cenia wniosku wizowego z e-wizy, potwierdzenie zap\u0142aty za wiz\u0119 oraz paszport da\u0142em panu stoj\u0105cemu przed okienkiem (nie wiem czemu wszystko za\u0142atwia\u0142o si\u0119 z nim a nie w okienku) a po kilkunastu minutach (pono\u0107 by\u0142em szcz\u0119\u015bciarzem, bo inni czekali ponad godzin\u0119) dosta\u0142em z powrotem paszport. Paszport nie mia\u0142 wizy, bo wiza jest elektroniczna. Bez problemu przepu\u015bcili mnie przez granic\u0119 i wszed\u0142em na terytorium Iranu.<\/p>\n Od drugiej po\u0142owy 2018 roku na przej\u015bciu granicznym na lotnisku w Teheranie nie jest wbijana piecz\u0105tka (nie wiem jak jest na przej\u015bciach l\u0105dowych), w paszporcie nie pozostaje wi\u0119c \u017caden \u015blad podr\u00f3\u017cy do Iranu.<\/p>\n Warto przed przyjazdem \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 sobie mapy offline. Ja \u015bci\u0105gn\u0105\u0142em mapy dla ca\u0142ego Iranu dla maps.me oraz mapy offline dla Google Maps.<\/p>\n W Iranie z powodu sankcji wiele firm nie jest obecnych. Nie ma na przyk\u0142ad Ubera, ale Ira\u0144czycy stworzyli sobie w\u0142asnego Ubera o nazwie Snapp. Ale po kolei.<\/p>\n Bazaar jest Ira\u0144skim odpowiednikiem Play Store i App Store, dzi\u0119ki czemu \u0142atwiej zainstalujesz inne Ira\u0144skie aplikacje na telefonie. Cz\u0119\u015b\u0107 aplikacji jest normalnie dost\u0119pnych, ale niekt\u00f3re mo\u017cna pobra\u0107 tylko poprzez Bazaar albo \u015bci\u0105gaj\u0105c pliki .apk bezpo\u015brednio na telefon.<\/p>\n Wejd\u017a na stron\u0119\u00a0https:\/\/cafebazaar.ir\/?l=en<\/p>\n Przywita ci\u0119 strona po angielsku z dok\u0142adnymi instrukcjami do zainstalowania aplikacji.<\/p>\n Po zainstalowaniu, zmie\u0144 j\u0119zyk.<\/p>\n Snapp jest prawie \u017ce klonem Ubera. Wygl\u0105da bardzo podobnie, pokazuje gdzie aktualnie s\u0105 samochody, pokazuje cen\u0119 za przejazd (mniej wi\u0119cej po\u0142ow\u0119 tego co zap\u0142aci si\u0119 za taks\u00f3wk\u0119 albo 2\/3 tego co zap\u0142aci si\u0119 za uczciw\u0105 taks\u00f3wk\u0119), mo\u017cna p\u0142aci\u0107 za przejazd ze \u015brodk\u00f3w na koncie albo got\u00f3wk\u0105 (ale trzeba to zaznaczy\u0107 w aplikacji, bo domy\u015blnie wybrane jest konto), po przeje\u017adzie wysy\u0142any jest mail o podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n Dost\u0119pny jest raczej tylko w wi\u0119kszych miastach.<\/p>\n Mo\u017cna si\u0119 zarejestrowa\u0107 wcze\u015bniej, ale do dzia\u0142ania wymaga podania ira\u0144skiego numeru telefonu w celu uwierzytelnienia.<\/p>\n Prawdopodobnie kupisz Ira\u0144sk\u0105 kart\u0119 SIM. Jednym z operator\u00f3w jest Irancell i je\u015bli masz kart\u0119 SIM tego operatora, ta aplikacja pozwoli ci podejrze\u0107 ile danych zosta\u0142o ci w pakiecie do wykorzystania. B\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 te\u017c za jej pomoc\u0105 \u0142atwo kupi\u0107 kolejny pakiet, je\u015bli obecny si\u0119 sko\u0144czy, o ile b\u0119dziesz mia\u0142 \u015brodki do wykorzystania na koncie. Do\u0142adowanie kupisz w prawie ka\u017cdym sklepie (m\u00f3w “szar\u017c”, to zrozumiej\u0105 o co ci chodzi). W kwietniu 2018 kupi\u0142em pakiet 2 GB wa\u017cny miesi\u0105c za 120 000 IRR (10 z\u0142).<\/p>\n Niepotwierdzone – podobno turysta musi teraz zarejestrowa\u0107 telefon albo kart\u0119, inaczej nie b\u0119dzie ona dzia\u0142a\u0107. Karta zarejestrowana na turyst\u0119 b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 tylko przez dwa tygodnie, po tym czasie trzeba kupi\u0107 now\u0105. Informacja jest niepewna, bo trudno znale\u017a\u0107 w urz\u0119dzie Irancell kogo\u015b kto b\u0119dzie wiedzia\u0142 i chcia\u0142 wyt\u0142umaczy\u0107 dlaczego karta nie dzia\u0142a, nawet jak ma si\u0119 znajomego Ira\u0144czyka m\u00f3wi\u0105cego dobrze po angielsku. Koledze b\u0119d\u0105cemu w Iranie ju\u017c dwa tygodnie karta nagle przesta\u0142a \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z telefonem i takie uzyska\u0142 wyja\u015bnienie. Ja mam kart\u0119 zarejestrowan\u0105 na Ira\u0144czyka, wi\u0119c korzystam ca\u0142y czas z tej samej :)<\/p>\n Ta aplikacja u\u0142atwi ci poruszanie si\u0119 po Tehera\u0144skim metrze. Posiada wyszukiwark\u0119 obiekt\u00f3w i podpowie kt\u00f3rymi liniami metra najlepiej tam dojecha\u0107 i na jakiej stacji wysi\u0105\u015b\u0107 (cho\u0107 wyszukiwarka lepiej dzia\u0142a, je\u015bli wpisuje si\u0119 nazwy w farsi a nie po angielsku). Niestety aplikacja nie jest aktualna i nie posiada informacji o najnowszej linii metra – na lotnisko. Nazwy stacji metra w aplikacji i faktyczne nazwy na stacji w metrze troch\u0119 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105, wynika to z niejednorodnej transkrypcji nazw z alfabetu perskiego na \u0142aci\u0144ski.<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na sankcje, karty kredytowe nie dzia\u0142aj\u0105 w Iranie, trzeba przywie\u017a\u0107 ze sob\u0105 got\u00f3wk\u0119. Oczywi\u015bcie nie kupisz riali w Polsce, b\u0119dziesz musia\u0142 wymieni\u0107 pieni\u0105dze lokalnie. Z\u0142ot\u00f3wek te\u017c w Iranie nie wymienisz na riale, naj\u0142atwiej na miejscu wymieni\u0107 dolary albo euro. Polecam euro, jest coraz popularniejsze, mo\u017cesz nawet zap\u0142aci\u0107 euro taks\u00f3wkarzowi za przewiezienie ci\u0119 z lotniska do Teheranu (ale to tylko, je\u015bli lubisz przep\u0142aca\u0107). Na pocz\u0105tku kwietnia 2018 by\u0142 du\u017cy skok kursu riala, za dolara p\u0142acili 42 000 riali (50 000 w kursie nieoficjalnym). W pa\u017adzierniku 2018 za dolara p\u0142acono nawet 200 000 riali w kursie nieoficjalnym, ale \u015brednia cena w okresie wrzesie\u0144 – listopad to 120 000 – 140 000 riali, a w grudniu 2018 spada nawet do 100 000 riali. Patrz najlepiej na Bonbast<\/a>, tam dost\u0119pne s\u0105 aktualne, \u015brednie nieoficjalne kursy wielu walut. W po\u0142owie kwietnia rz\u0105d zdelegalizowa\u0142 exchange office (odpowiednik kantor\u00f3w), kt\u00f3re wymienia\u0142y pieni\u0105dze po kursie nieoficjalnym; ale w pa\u017adzierniku ju\u017c dzia\u0142y z powrotem.<\/p>\n Mo\u017cna te\u017c wymieni\u0107 pieni\u0105dze na ulicy z Ira\u0144czykami – dolary czy euro poprzez inflacj\u0119 trac\u0105 na warto\u015bci znacznie wolniej ni\u017c riale. No, ale jest to nielegalne i troch\u0119 ryzykowne, lepiej zapyta\u0107 si\u0119 znajomego Ira\u0144czyka gdzie najlepiej wymieni\u0107.<\/p>\n Wa\u017cn\u0105 rzecz o kt\u00f3rej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 – wszystkie ceny s\u0105 napisane w rialach, ale zapytani, Ira\u0144czycy zawsze podaj\u0105 cen\u0119 w tomanach. 1 toman to 10 riali. Poniewa\u017c nawet tysi\u0105c toman\u00f3w to niedu\u017co (ok. 80 groszy) i ceny np. obiadu to 20 000 toman\u00f3w (200 000 riali), to Ira\u0144czycy zapytani o cen\u0119 cz\u0119sto opuszczaj\u0105 “tysi\u0105ce” i m\u00f3wi\u0105 np. “dwadzie\u015bcia” (tysi\u0119cy toman\u00f3w). Przez pierwszych kilka dni ca\u0142y czas si\u0119 myli\u0142em, ale p\u00f3\u017aniej si\u0119 przyzwyczai\u0142em.<\/p>\n Nied\u0142ugo b\u0119dzie wprowadzana nowa waluta – Tomany po kursie 1 toman – 10 000 riali, wi\u0119c wszystko znacznie si\u0119 u\u0142atwi. Ju\u017c teraz mo\u017cna spotka\u0107 nowe banknoty, kt\u00f3re z jednej strony maj\u0105 napisan\u0105 warto\u015b\u0107 np. 100 000 riali a z drugiej 10 toman\u00f3w.<\/p>\n Ira\u0144czycy to Persowie, nie Arabowie. Podobno nazwa\u0107 ich arabami to wielka obraza, wiedzia\u0142em o tym, dlatego tego nie robi\u0142em. Jakby\u015b si\u0119 czu\u0142, jakby kto\u015b nazwa\u0142 ci\u0119 Rosjaninem albo Niemcem?<\/p>\n Ira\u0144czycy m\u00f3wi\u0105 w farsi (po persku). Jest to j\u0119zyk indoeuropejski, przez co znacznie bli\u017cej jest mu do polskiego czy angielskiego ni\u017c do arabskiego, kt\u00f3ry jest j\u0119zykiem semickim. Przez lata okupacji arabskiej oraz blisko\u015b\u0107 kraj\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych po arabsku, w farsi jest wiele s\u0142\u00f3w pochodzenia arabskiego.<\/p>\n Farsi jest j\u0119zykiem urz\u0119dowym i w ka\u017cdym miejscu w kraju powinni\u015bmy si\u0119 dogada\u0107 w tym j\u0119zyku, jednak w Iranie mieszkaj\u0105 nie tylko Persowie, jest sporo Azer\u00f3w, Kurd\u00f3w i Lur\u00f3w. Farsi jest j\u0119zykiem ojczystym dla ok. 53% Ira\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n Ira\u0144czycy korzystaj\u0105 z alfabetu Perskiego, kt\u00f3ry jest zmodyfikowanym alfabetem Arabskim. Dodano cztery nowe litery, niekt\u00f3re delikatnie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105. Transkrypcja imion i nazw ira\u0144skich na angielskie nie jest jednorodna, mo\u017cna to zrobi\u0107 na kilka sposob\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c wymowa nazw mo\u017ce si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od akcentu. Z tych powod\u00f3w nazwy przystank\u00f3w metra w Teheranie w aplikacji Tehran Metro i w samym metrze r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 lekko.<\/p>\n Ja b\u0119d\u0119 korzysta\u0142 z transkrypcji polskiej, tak aby by\u0142a ona jak najbardziej zbli\u017cona do wymowy w farsi.<\/p>\n Oto jak nale\u017cy wypowiada\u0107 poszczeg\u00f3lne g\u0142oski:<\/p>\n h – podobnie jak polskie “h”, ale bardzo s\u0142abe, jakby to by\u0142o silniejsze westchnienie,<\/p>\n ch – d\u017awi\u0119k charcz\u0105cy, troch\u0119 jakby wymawianie polskiego “h” z drganiem j\u0119zyczka,<\/p>\n gh – d\u017awi\u0119k podobny do ira\u0144skiego “ch”, ale bardzo kr\u00f3tki i gard\u0142owy, jakby pr\u00f3bowa\u0107 wym\u00f3wi\u0107 co\u015b pomi\u0119dzy “g” a “ch”,<\/p>\n cz – jak polskie “cz”, ale mi\u0119ksze, przechodz\u0105ce lekko w polskie “\u0107”,<\/p>\n d\u017c – jak polskie “d\u017c”, ale mi\u0119ksze,<\/p>\n \u017c – jak polskie “\u017c”, z lekk\u0105 domieszk\u0105 “sz”,<\/p>\n sz – jak polskie “sz”, ale mi\u0119ksze, przechodz\u0105ce lekko w polskie “\u015b”.<\/p>\n Ponadto “i” nie zmi\u0119kcza litery “n”, a wi\u0119c “ni” jest wymawiane zawsze twardo, jakby to by\u0142o “n-i”.<\/p>\n Wszelkie nazwy b\u0119d\u0119 stara\u0142 si\u0119 zapisywa\u0107 w transkrypcji polskiej, podawa\u0107 oryginalny zapis oraz transkrypcj\u0119 angielsk\u0105 (przydaje si\u0119 do wyszukiwania informacji). W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci b\u0119d\u0119 r\u00f3wnie\u017c podawa\u0142 wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne miejsc.<\/p>\n Warto r\u00f3wnie\u017c pozna\u0107 cyfry:<\/p>\n 1 –\u00a0\u0661<\/p>\n 2 –\u00a0\u0662<\/p>\n 3 –\u00a0\u0663<\/p>\n 4 –\u00a0\u06f4, czasem r\u00f3wnie\u017c\u00a0\u0664<\/p>\n 5 –\u00a0\u06f5<\/p>\n 6 –\u00a0\u06f6, czasem r\u00f3wnie\u017c\u00a0\u0666<\/p>\n 7 –\u00a0\u06f7<\/p>\n 8 –\u00a0\u06f8<\/p>\n 9 –\u00a0\u06f9<\/p>\n 0 –\u00a0\u0660<\/p>\n Transport w Iranie to kolej, autobusy i\u00a0 taks\u00f3wki. Nie je\u017adzi\u0142em poci\u0105gami, wi\u0119c o nich nie opowiem.<\/p>\n S\u0105 dwa rodzaje autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych – zwyk\u0142e i VIP. Autobusy VIP s\u0105 dro\u017csze, czystsze i dostaje si\u0119 soczek, jakie\u015b ciastka czy ma\u0142\u0105 bu\u0142eczk\u0119 podczas jazdy (w zale\u017cno\u015bci od d\u0142ugo\u015bci trasy). Zwyk\u0142e autobusy potrafi\u0105 czeka\u0107 na przystanku w nadziei na przyj\u015bcie dodatkowych pasa\u017cer\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105c wyjazd. Na sze\u015b\u0107 autobus\u00f3w, kt\u00f3rymi jecha\u0142em, trzy razy autobus odje\u017cd\u017ca\u0142 mniej ni\u017c minut\u0119 po tym, jak wsiad\u0142em. Cz\u0119sto zatrzymywa\u0142 si\u0119 tu\u017c przed wyjazdem z terminala autobusowego i jeszcze raz, dwa przed wyjazdem z miasta czekaj\u0105c chwil\u0119 a nu\u017c naganiaczom uda si\u0119 z\u0142apa\u0107 jeszcze jakiego\u015b dodatkowego pasa\u017cera. W Kazwin czeka\u0142em na wiadukcie na przewodnika a podszed\u0142 do mnie Ira\u0144czyk pytaj\u0105c czy chc\u0119 jecha\u0107 autobusem do Teheranu. Autobus by\u0142 poza zasi\u0119giem mojego wzroku.<\/p>\n W mie\u015bcie, w kt\u00f3rym nie ma metra, naj\u0142atwiej jest si\u0119 porusza\u0107 taks\u00f3wk\u0105. Taks\u00f3wk\u0105 mo\u017cna pojecha\u0107 samemu albo poczeka\u0107 a\u017c si\u0119 ona zape\u0142ni (wtedy p\u0142aci si\u0119 tylko cz\u0119\u015b\u0107 kwoty). Cena za przejazd jednego kilometra to ok. 10 000 – 20 000 IRR za kilometr (0,80 do 1,60 z\u0142), stan na kwiecie\u0144 2018. S\u0105 te\u017c taks\u00f3wki mi\u0119dzymiastowe, tzw. savari, kt\u00f3re czekaj\u0105 na pasa\u017cer\u00f3w w okre\u015blonych miejscach, najcz\u0119\u015bciej na obrze\u017cach miast po stronie docelowego miasta. Je\u015bli podejdziemy do niew\u0142a\u015bciwego zgrupowania taks\u00f3wek (odje\u017cd\u017caj\u0105cych w inn\u0105 stron\u0119), to taks\u00f3wkarze wska\u017c\u0105 prawid\u0142owe miejsce. Ja najbardziej polecam korzysta\u0107 ze Snappa, wtedy Ira\u0144czyk ju\u017c wie dok\u0105d ma jecha\u0107 i nie trzeba mu tego t\u0142umaczy\u0107. Kierowcy Snappa natomiast lubi\u0105 dzwoni\u0107 i zapyta\u0107 si\u0119 dok\u0142adnie z kt\u00f3rego miejsca maj\u0105 zabra\u0107 pasa\u017cera. Oczywi\u015bcie 90% z nich nie jest w stanie tego zrozumie\u0107 po angielsku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Co najmniej tydzie\u0144 przed przyjazdem do Iranu Wiza W tym celu trzeba wype\u0142ni\u0107 wniosek wizowy dost\u0119pny na lotnisku, ale zamiast tego mo\u017cna wype\u0142ni\u0107 wniosek on-line http:\/\/e_visa.mfa.ir\/en\/\u00a0zaznaczaj\u0105c jako miejsce odbioru wizy lotnisko Imama Chomejniego w Teheranie, oszcz\u0119dzimy w ten spos\u00f3b czas na lotnisku (cho\u0107 wi\u0119cej czasu trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107 na wype\u0142nienie wniosku on-line ni\u017c na wniosku papierowym<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/palinski.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/ubezpieczenie-2.png\")
<\/p>\nCo najmniej dzie\u0144 przed przyjazdem do Iranu<\/h3>\n
Mapy<\/h4>\n
Aplikacje na telefon<\/h4>\n
Bazaar<\/h4>\n
![\"\"](\"https:\/\/palinski.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/bazaar1-2.png\")
<\/p>\nSnapp<\/h4>\n
![\"\"](\"https:\/\/palinski.org\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/snapp.png\")
<\/p>\nMyIrancell<\/h4>\n
Tehran Metro<\/h4>\n
Waluta<\/h4>\n
<\/h3>\n
Informacje praktyczne o Iranie<\/h3>\n
Transport<\/h4>\n